Melkveehouder Johan Warmelink en zijn kleinzoon hielden onlangs een ludieke publieksvriendelijke protestactie bij De Klomp in Vilsteren (foto: Wim van Dam)

 

 

VECHTDAL – Melkveehouder Johan Warmelink uit het buurtschap Damsholte bij Lemelerveld wond er ruim een week geleden bij de meet & greet met Tweede Kamerlid Maurits von Martels en Europarlementariër Malik Azmani geen doekjes om. “Massaal boerenprotest op dinsdag 1 oktober in Den Haag over het stikstofbeleid is mooi, maar actie in de regio heeft veel meer impact. Het is de politiek die wakker moet worden, te beginnen in de regio zelf”, aldus de Damsholter boer. Desalniettemin heeft de vreedzaam verlopen protestactie op het Malieveld wel effect gehad: er werd geluisterd naar een sector die zich ruim 20 jaar ‘stil’ hield. Het gezonde boerenverstand vierde dinsdag 1 oktober 2019 hoogtij. Dat zal zeker van invloed zijn op de manier waarop het debat over landbouw gevoerd zal worden.

Arie en Wendy Petter van melkveebedrijf De Pettershoeve aan het Ommerkanaal Oost in Ommen konden de baan niet op omdat ze schoolgaande kinderen hebben en het werk gewoon doorgaat. Toch wilden zij – en een tiental collega-boeren in de omgeving – wel van zich laten horen. Daarom stoomden ze dinsdagmiddag tegen twaalf uur per tractor op naar christelijke basisschool CNS Ommerkanaal, op de grens tussen Ommen en Dedemsvaart. Daar bakten ze pannenkoeken en lieten ze de kinderen zien welke ingrediënten er in zitten en vertelden hen dat boeren onmisbaar zijn voor ons voedsel. Een ludieke actie die landelijk weliswaar niet veel in de melk te brokkelen had, maar die op lokaal en zelfs regionaal niveau de nodige impact had. En de boerenkinderen zelf? Die waren ‘s ochtends in colonne op speelgoedtrekkers naar school gereden en hadden hun voertuigen demonstratief op het plein geparkeerd.

(tekst loopt hieronder door)

In korte tijd werd het filmpje meer dan 1.400 keer geretweet en op Facebook werd het item 16.000 keer gedeeld (bron: LTO Vechtdal)

Voordat boeren een protestmars houden, moet er aardig wat gebeuren. In de regel zijn ze niet van het protesteren, maar van hard werken, zich voortdurend aanpassend aan nieuwe regels, simpelweg omdat ze geloven in wat ze doen. Dinsdag in Den Haag ging het tijdens de Agractie met name over incidenten en beleid die de afgelopen jaren de revue passeerden. De welbekende druppel was de uitspraak van Tjeerd de Groot van D66 om de veestapel te halveren (de stikstofuitstoot gaat dan omlaag – red.), zodat er meer woningen kunnen worden gebouwd. Waar het volgens de sector aan ontbreekt is visie. Waar willen we met de Nederlandse landbouw naar toe? Kleden we de sector uit en kiezen we voor het importeren van ons voedsel? Nergens in Europa is de landbouw zo goed ontwikkeld als in ons land. Nergens worden zulke hoge producties gehaald, nergens staat het dierenwelzijn zo hoog aangeschreven. Om de Overijsselse boeren die dinsdag naar Den Haag gingen een hart onder de riem te steken, reisden er ook Overijsselse Statenleden mee. Op het Malieveld stonden dinsdagmiddag ruim 10.000 demonstranten uit alle windstreken. Een greep uit de eisen: geen gedwongen krimp van hun veestapel, onafhankelijke CO2- en stikstofmetingen en onwerkbare regels opnieuw herzien. Vanuit diverse kanten ondervindt de sector steun, zoals van diervoederbedrijf Feijen uit Dalfsen die dinsdag busvervoer had geregeld voor boeren die in de regeringsstad hun steentje wilden bijdragen.

We wonen op een relatief klein oppervlak met veel mensen, vee en natuur. Door datzelfde vee, maar ook door huizenbouw, de aanleg van wegen, de uitstoot van fabrieken, auto’s en vliegtuigen, neemt de uitstoot van stikstof toe en dat is beroerd nieuws voor de planten en dieren in natuurgebieden. De boeren zien dat liever ook anders, want zij werken dagelijks in en met de natuur, Tussen 1980 en 2018 kromp het areaal landbouwgrond met circa 250.000 hectare, een oppervlak zo groot als de provincie Drenthe. Landbouwgronden worden gebruikt voor woningbouw, industrie, wegen, energieproductie, nieuwe natuur en recreatie. Per jaar wordt 3000 hectare opgeofferd aan woningbouw. Ter illustratie: dat zijn 100 boeren die moeten stoppen met hun bedrijf. De afgelopen drie decennia zorgde de landsector er voor dat de uitstoot van CO2 en stikstof afnam, in tegenstelling tot andere sectoren. Boeren zetten stikstof om met hun gewassen. Feitelijk zijn het kringloopbedrijven. De Nederlandse land- en tuinbouwbouwsector is innovatief en wordt wereldwijd geprezen. Door de regelgeving wordt ons land op Europees niveau omschreven als het beste jongetje van de klas, een kwalificatie die de afgelopen jaren geregeld voorbij kwam. In omliggende landen als Duitsland, België en Frankrijk wordt de lat niet zo hoog gelegd. Wat is het nut van het beperken van de stikstofuitstoot als 200 kilometer verderop geen beperking geldt? Stikstof en CO2 stoppen niet bij de grens.

De Commissie-Remkes bracht geen rust in de stikstofcrisis, integendeel. De hele samenleving moet op alle vlakken water bij de wijn doen. Het schrappen van de maximum snelheid van 130 kilometer is een feit, terwijl inkrimping van de veestapel bij verouderde bedrijven en in de omgeving van Natura 2000-gebieden op stapel staat. Boeren die willen stoppen krijgen een zak geld mee. Warm saneren noemt Remkes dat. In de volksmond heet het gewoon een oprotpremie. Volgens Remkes zullen alle sectoren er aan moeten geloven, ook de luchtvaart. Daarmee gaf hij partijgenoot minister Cora van Nieuwenhuizen een veeg uit de pan, mede omdat zij had aangeven op een list te broeden om Lelystad Airport te kunnen openen.

Wethouder Erik Volmerink van de Twentse gemeente Tubbergen zit in de kopgroep van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten die nadenkt over de toekomst van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Hij is door verschillende Overijsselse gemeenten naar voren geschoven om de provincie een stem te geven in Den Haag. Hoe het verder moet? Dat weet de kopgroep ook nog niet. “Dat is een hele goede vraag. Hoe het nu verder moet. Iedereen worstelt daar nu mee”, aldus de politicus vorige week in een gesprek met RTV Oost. De kopgroep wil de gemeenten een stem geven in het vervolgtraject rond de stikstofcrisis. Weliswaar heeft de Commissie-Remkes adviezen uitgebracht, maar voorlopig lossen die de problemen niet op. Niet voor niets had hij het over noodmaatregelen. In het tweede kwartaal van volgend jaar brengt de VVD-politicus een vervolgadvies uit.

Premier Mark Rutte en vicepremiers Hugo de Jonge (CDA), Kajsa Ollongren (D66), Carola Schouten (ChristenUnie) en de fractievoorzitters van de coalitiepartijen buigen deze week het hoofd over de stikstofcrisis. Om de huidige impasse te doorbreken wil de coalitie snel knopen door kunnen hakken en zo spoedig mogelijk ingrijpen in gebieden waar veel stikstof wordt uitgestoten. Dit wordt per provincie bekeken. Landbouwminister Carola Schouten heeft inmiddels laten weten dat ze zich kan vinden in de adviezen van de Commissie-Remkes voor de land- en tuinbouw. Naar verluidt komt Rutte vrijdag tijdens het wekelijkse ‘gesprek met de minister-president’ op NPO1 met een verklaring over de aanpak van de stikstofcrisis.